Vanaf 12 juni 2026 zal het Europees Asiel- en Migratiepact van toepassing zijn, dit betekent dat negen nieuwe verordeningen en één nieuwe richtlijn het asiel- en migratierecht zullen vormen. Met deze nieuwe regels wil de EU migratie doeltreffender beheren en een gemeenschappelijk asielstelsel oprichten. Nederland implementeert het Asiel- en migratiepact en gebruikt die wetswijziging tegelijkertijd om de regels met betrekking tot de nationale asielprocedure verder aan te scherpen. Ook zal op 12 juni 2026 de Wet invoering tweestatusstelsel in werking treden.
In dit artikel leest u welke gevolgen het Europees Asiel- en Migratiepact heeft voor het Nederlandse asielbeleid en welke nieuwe regels van 12 juni 2026 gaan gelden.
Wat verandert er, in het kort, voor u als u asiel wil?
Met het Europees Asiel- en Migratiepact gaan de volgende nationale asielregels gelden:
• De duur van de tijdelijke asielvergunning wordt verkort van 5 jaar naar maximaal 3 jaar.
• De asielvergunning voor onbepaalde tijd wordt afgeschaft.
• De asielprocedure wordt korter door de voornemenprocedure en het aanmeldgehoor te schrappen.
• Gezinshereniging nareis is niet meer mogelijk voor meerderjarige kinderen en ongehuwde partners.
• De mogelijkheden om een nieuwe asielaanvraag te doen bij nieuwe feiten en omstandigheden worden beperkt.
De Wet invoering tweestatusstelsel regelt dat voortaan een onderscheid zal worden gemaakt tussen vluchtelingen (a-grond) en personen die voor subsidiaire bescherming in aanmerking komen (b-grond). Voor personen die voor subsidiaire bescherming in aanmerking komen zullen de eisen voor gezinshereniging strenger worden, zij kunnen pas na een wachttijd van 2 jaar gezinshereniging aanvragen. Daarbij is voorts van belang dat zij een duurzaam inkomen en een geschikte woonruimte voor het hele gezin hebben.
Hoe ziet de asielprocedure eruit onder het Asiel- en Migratiepact?
In de nieuwe asielprocedure wordt meer uitgegaan van één proces, het sporenbeleid wordt vervangen door de versnelde procedure, niet-versnelde procedure en AMBV-procedure:
• Versnelde procedure: in deze procedure zullen aanvragen worden behandeld die weinig ‘kansrijk’ zullen zijn, hieronder vallen voornamelijk aanvragen waarbij de aanvrager uit een land komt waarvan gemiddeld in Europa minder dan 20% van de aanvragen wordt ingewilligd. Ook andere weinig ‘kansrijke’ aanvragen zullen worden behandeld in deze procedure, zoals aanvragen van aanvragers uit een veilig land van herkomst, aanvragen van aanvragers die inconsequente en tegenstrijdige verklaringen afleggen en aanvragen van aanvragers die een gevaar vormen voor de openbare orde.
• Niet-versnelde procedure: in deze procedure zullen alle aanvragen die niet worden behandeld in de versnelde procedure worden behandeld.
• AMBV-procedure: in deze procedure zal worden vastgesteld welke lidstaat verantwoordelijk is voor de behandelingen van de asielprocedure (voorheen Dublinprocedure).
Wanneer wordt op mijn asielaanvraag beslist?
De beslistermijn is afhankelijk van de procedure waarin de asielaanvraag wordt behandeld. Ten aanzien van de verschillende procedures gelden de volgende beslistermijnen:
• Versnelde procedure:
– Indien de aanvraag kan worden afgehandeld als niet-ontvankelijk, geldt een beslistermijn van twee maanden.
– Voor de overige aanvragen geldt een beslistermijn van drie maanden.
• Niet-versnelde procedure: voor deze aanvragen geldt een beslistermijn van zes maanden.
• AMBV-procedure: voor deze aanvragen geldt een beslistermijn van zes tot twaalf weken afhankelijk van het type procedure en of er een Eurodac-treffer is of niet.
Wat gaat er veranderen in de asielprocedure?
De invoering van het Europees Asiel- en Migratiepact zal leiden tot enkele veranderingen in de asielprocedure. Met deze veranderingen beoogt de IND meer maatwerk te kunnen leveren, doordat de IND meer ruimte krijgt om zelf te beoordelen wat er individueel nodig is.
De volgende procedurele wijzingen zullen per 12 juni worden ingevoerd:
• Enkele verplichte stappen in de asielprocedure verdwijnen, waaronder het aanmeldgehoor, de rust- en voorbereidingstermijn, het medisch onderzoek en de voornemenprocedure.
• In terugnamezaken worden geen AMBV-gehoren (voorheen Dublingehoren) meer gehouden, gehoren met AMV’ers vormen daarbij een uitzondering.
• Het inhoudelijk gehoor zal voortaan worden opgenomen en beschikbaar worden gesteld tijdens de versnelde en niet-versnelde asielprocedure en in de beroepsfase.
• Asielzoekers zullen pas als hun inhoudelijk gehoor is ingepland een advocaat toegewezen krijgen. De rol van de advocatuur en Vluchtelingenwerk in de voorfase van de asielprocedure komt te vervallen. De IND zal juridische counseling aanbieden in deze fase van de asielprocedure.
• Voor veel aanvragen gaat een kortere wettelijke beslistermijn gelden.
• Een opvolgende aanvraag moet niet enkel een novum bevatten, maar dit novum moet ook de kans op inwilliging aanzienlijk vergroten.
Ik heb mijn asielaanvraag ingediend vóór 12 juni, wat gebeurt er met mijn aanvraag?
Aan de nieuwe maatregelen wordt onmiddellijk werking verleend, dit betekent dat het nieuwe recht direct na inwerktreding op alle aanvragen wordt toegepast. Aanvragen die vóór 12 juni 2026 zijn ingediend, vallen daarmee vanaf 12 juni onder de nieuwe wetgeving.
Indien er reeds een voornemen is uitgebracht, valt de aanvraag onder het overgangsrecht.
De IND is vanaf 12 juni 2026 verplicht de nieuwe termijnen te halen en gaat daarom nieuwe aanvragen met voorrang behandelen. Dit zal ertoe leiden dat mensen die later een aanvraag hebben ingediend, mogelijk sneller antwoord krijgen dan mensen die vóór 12 juni 2026 een aanvraag hebben ingediend.
Wilt u meer informatie? Neem dan geheel vrijblijvend contact met ons op!